Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) xảy ra khi đường thở bị xẹp hoặc tắc nghẽn lặp đi lặp lại trong lúc ngủ, khiến oxy trong máu giảm và giấc ngủ bị gián đoạn. Tình trạng này không chỉ gây mệt mỏi ban ngày mà còn làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, tiểu đường và rối loạn chuyển hóa. Bên cạnh điều trị y tế và thay đổi lối sống, chế độ ăn uống lành mạnh có thể góp phần giảm viêm, kiểm soát cân nặng và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Dưới đây là 7 nhóm thực phẩm đáng cân nhắc bổ sung vào thực đơn hằng ngày.
Rau lá xanh như rau bina, cải xoăn hay cải bắp rất giàu chất chống oxy hóa, giúp giảm stress oxy hóa – tình trạng thường gặp ở người bị OSA do thiếu oxy lặp lại trong đêm. Các hợp chất thực vật trong rau còn có tác dụng kháng viêm, hỗ trợ giảm sưng ở mô đường thở. Ngoài ra, rau xanh cung cấp magie – khoáng chất giúp thư giãn cơ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Với lượng calo thấp và giàu chất xơ, chúng cũng hỗ trợ kiểm soát cân nặng, yếu tố quan trọng trong việc giảm mức độ nghiêm trọng của OSA.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Rau lá xanh (Ảnh: Internet)
Cá hồi, cá mòi, cá thu hay cá trích chứa nhiều axit béo omega-3, nổi tiếng với khả năng chống viêm. Việc bổ sung omega-3 đều đặn có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và giảm tình trạng thức giấc ban đêm. Đặc biệt, ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn có thể làm tăng áp lực lên tim, trong khi omega-3 lại có lợi cho sức khỏe tim mạch. Các chuyên gia thường khuyến nghị ăn cá béo ít nhất hai lần mỗi tuần để tận dụng lợi ích này.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Cá béo (Ảnh: Internet)
Yến mạch, gạo lứt, hạt diêm mạch hay bánh mì nguyên cám là nguồn chất xơ dồi dào. Chất xơ giúp bạn no lâu hơn, ổn định đường huyết và hỗ trợ tiêu hóa. Việc kiểm soát cân nặng và hạn chế tăng đường huyết vào buổi tối có thể giúp cải thiện giấc ngủ, đồng thời giảm viêm trong cơ thể. So với carbohydrate tinh chế, ngũ cốc nguyên hạt là lựa chọn lành mạnh hơn cho người mắc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Ngũ cốc nguyên hạt (Ảnh: Internet)
Hạnh nhân, óc chó, hạt dẻ cười không chỉ tiện lợi mà còn giàu magie, vitamin E, protein và chất xơ. Magie giúp thư giãn cơ, hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn. Vitamin E và các chất chống oxy hóa khác giúp giảm viêm – yếu tố thường làm nặng thêm OSA. Một số loại hạt còn chứa melatonin tự nhiên, hỗ trợ điều hòa chu kỳ ngủ – thức. Tuy nhiên, do chứa nhiều năng lượng, bạn nên dùng với lượng vừa phải.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Các loại hạt (Ảnh: Internet)
Việt quất, dâu tây, mâm xôi và dâu đen chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao, giúp trung hòa các gốc tự do sinh ra khi cơ thể thiếu oxy. Nhờ đó, chúng góp phần giảm stress oxy hóa và nguy cơ bệnh tim mạch. Quả mọng cũng giàu chất xơ, hỗ trợ cảm giác no và kiểm soát cân nặng – yếu tố then chốt trong quản lý OSA.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Các loại quả mọng (Ảnh: Internet)
Protein nạc như thịt gà, gà tây, trứng, đậu hũ và hải sản cung cấp tryptophan – axit amin cần thiết để cơ thể sản xuất melatonin, hormone điều hòa giấc ngủ. Bổ sung thực phẩm giàu tryptophan có thể giúp cải thiện chất lượng và độ ổn định của giấc ngủ. Đồng thời, chế độ ăn giàu protein nạc còn hỗ trợ kiểm soát huyết áp và mỡ máu, những vấn đề chuyển hóa thường gặp ở người bị OSA.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Protein nạc (Ảnh: Internet)
Một số nghiên cứu cho thấy người thừa cân mắc OSA có triệu chứng nhẹ hơn khi tiêu thụ hai khẩu phần sữa ít béo mỗi ngày. Sữa tách béo, sữa chua ít béo hay phô mai tươi cung cấp protein và canxi mà không chứa quá nhiều chất béo bão hòa. Dù cơ chế chính xác vẫn cần được nghiên cứu thêm, các sản phẩm sữa ít béo có thể góp phần cải thiện giấc ngủ và giảm viêm.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Sản phẩm sữa ít béo (Ảnh: Internet)
Bên cạnh việc bổ sung thực phẩm có lợi, người mắc OSA cũng nên hạn chế carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng, bánh ngọt và đồ uống có đường vì chúng dễ gây tăng cân và rối loạn đường huyết. Rượu làm giãn cơ cổ họng, khiến đường thở dễ bị tắc nghẽn hơn khi ngủ. Thực phẩm giàu chất béo bão hòa như thịt đỏ nhiều mỡ, đồ chiên rán hoặc sữa nguyên kem cũng có thể làm tình trạng viêm nặng hơn. Ngoài ra, nên tránh caffeine vào buổi chiều tối và hạn chế ăn quá no gần giờ đi ngủ để giảm nguy cơ trào ngược axit – yếu tố có thể kích thích đường thở.
Chế độ ăn uống không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị như máy CPAP hay giảm cân, nhưng nó đóng vai trò hỗ trợ quan trọng trong kiểm soát chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Việc ưu tiên thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, omega-3, chất xơ và protein nạc, đồng thời hạn chế đồ ăn gây viêm hoặc cản trở giấc ngủ, có thể giúp bạn ngủ sâu và khỏe mạnh hơn. Nếu bạn nghi ngờ mình mắc OSA, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và tư vấn phù hợp.
Nguồn tham khảo: 7 kinds of food that can help with obstructive sleep apnea (Lindsay Curtis – Health)
Bạn có thể quan tâm:
7 loại thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn
1. Rau lá xanh
Rau lá xanh như rau bina, cải xoăn hay cải bắp rất giàu chất chống oxy hóa, giúp giảm stress oxy hóa – tình trạng thường gặp ở người bị OSA do thiếu oxy lặp lại trong đêm. Các hợp chất thực vật trong rau còn có tác dụng kháng viêm, hỗ trợ giảm sưng ở mô đường thở. Ngoài ra, rau xanh cung cấp magie – khoáng chất giúp thư giãn cơ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Với lượng calo thấp và giàu chất xơ, chúng cũng hỗ trợ kiểm soát cân nặng, yếu tố quan trọng trong việc giảm mức độ nghiêm trọng của OSA.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Rau lá xanh (Ảnh: Internet)
2. Cá béo
Cá hồi, cá mòi, cá thu hay cá trích chứa nhiều axit béo omega-3, nổi tiếng với khả năng chống viêm. Việc bổ sung omega-3 đều đặn có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và giảm tình trạng thức giấc ban đêm. Đặc biệt, ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn có thể làm tăng áp lực lên tim, trong khi omega-3 lại có lợi cho sức khỏe tim mạch. Các chuyên gia thường khuyến nghị ăn cá béo ít nhất hai lần mỗi tuần để tận dụng lợi ích này.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Cá béo (Ảnh: Internet)
3. Ngũ cốc nguyên hạt
Yến mạch, gạo lứt, hạt diêm mạch hay bánh mì nguyên cám là nguồn chất xơ dồi dào. Chất xơ giúp bạn no lâu hơn, ổn định đường huyết và hỗ trợ tiêu hóa. Việc kiểm soát cân nặng và hạn chế tăng đường huyết vào buổi tối có thể giúp cải thiện giấc ngủ, đồng thời giảm viêm trong cơ thể. So với carbohydrate tinh chế, ngũ cốc nguyên hạt là lựa chọn lành mạnh hơn cho người mắc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Ngũ cốc nguyên hạt (Ảnh: Internet)
4. Các loại hạt
Hạnh nhân, óc chó, hạt dẻ cười không chỉ tiện lợi mà còn giàu magie, vitamin E, protein và chất xơ. Magie giúp thư giãn cơ, hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn. Vitamin E và các chất chống oxy hóa khác giúp giảm viêm – yếu tố thường làm nặng thêm OSA. Một số loại hạt còn chứa melatonin tự nhiên, hỗ trợ điều hòa chu kỳ ngủ – thức. Tuy nhiên, do chứa nhiều năng lượng, bạn nên dùng với lượng vừa phải.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Các loại hạt (Ảnh: Internet)
5. Các loại quả mọng
Việt quất, dâu tây, mâm xôi và dâu đen chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao, giúp trung hòa các gốc tự do sinh ra khi cơ thể thiếu oxy. Nhờ đó, chúng góp phần giảm stress oxy hóa và nguy cơ bệnh tim mạch. Quả mọng cũng giàu chất xơ, hỗ trợ cảm giác no và kiểm soát cân nặng – yếu tố then chốt trong quản lý OSA.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Các loại quả mọng (Ảnh: Internet)
6. Protein nạc
Protein nạc như thịt gà, gà tây, trứng, đậu hũ và hải sản cung cấp tryptophan – axit amin cần thiết để cơ thể sản xuất melatonin, hormone điều hòa giấc ngủ. Bổ sung thực phẩm giàu tryptophan có thể giúp cải thiện chất lượng và độ ổn định của giấc ngủ. Đồng thời, chế độ ăn giàu protein nạc còn hỗ trợ kiểm soát huyết áp và mỡ máu, những vấn đề chuyển hóa thường gặp ở người bị OSA.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Protein nạc (Ảnh: Internet)
7. Sản phẩm sữa ít béo
Một số nghiên cứu cho thấy người thừa cân mắc OSA có triệu chứng nhẹ hơn khi tiêu thụ hai khẩu phần sữa ít béo mỗi ngày. Sữa tách béo, sữa chua ít béo hay phô mai tươi cung cấp protein và canxi mà không chứa quá nhiều chất béo bão hòa. Dù cơ chế chính xác vẫn cần được nghiên cứu thêm, các sản phẩm sữa ít béo có thể góp phần cải thiện giấc ngủ và giảm viêm.
Thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Sản phẩm sữa ít béo (Ảnh: Internet)
Thực phẩm nên hạn chế
Bên cạnh việc bổ sung thực phẩm có lợi, người mắc OSA cũng nên hạn chế carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng, bánh ngọt và đồ uống có đường vì chúng dễ gây tăng cân và rối loạn đường huyết. Rượu làm giãn cơ cổ họng, khiến đường thở dễ bị tắc nghẽn hơn khi ngủ. Thực phẩm giàu chất béo bão hòa như thịt đỏ nhiều mỡ, đồ chiên rán hoặc sữa nguyên kem cũng có thể làm tình trạng viêm nặng hơn. Ngoài ra, nên tránh caffeine vào buổi chiều tối và hạn chế ăn quá no gần giờ đi ngủ để giảm nguy cơ trào ngược axit – yếu tố có thể kích thích đường thở.
Chế độ ăn uống không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị như máy CPAP hay giảm cân, nhưng nó đóng vai trò hỗ trợ quan trọng trong kiểm soát chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Việc ưu tiên thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, omega-3, chất xơ và protein nạc, đồng thời hạn chế đồ ăn gây viêm hoặc cản trở giấc ngủ, có thể giúp bạn ngủ sâu và khỏe mạnh hơn. Nếu bạn nghi ngờ mình mắc OSA, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và tư vấn phù hợp.
Nguồn tham khảo: 7 kinds of food that can help with obstructive sleep apnea (Lindsay Curtis – Health)
Bạn có thể quan tâm: